Türkiye'de muhasebe ekiplerinin yıllarca aylık takvimini belirleyen BA-BS formları artık tarih oldu. 565 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği 25 Eylül 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve BA ile BS bildirimlerini Eylül 2024 döneminden başlayarak kaldırdı; Tebliğ 1 Ekim 2024'te yürürlüğe girdi. Karar, dijital belge altyapısının (e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye, e-Defter) yeterince yaygınlaşmasıyla GİB'in ek bildirim formuna ihtiyacının kalmaması üzerine alındı.

Bu değişiklik mutabakat süreçleri için ne anlama geliyor? İşletme olarak günlük operasyonda neyin değişmesi gerekir, neyin değişmez? Bu yazı pratik bir cevap niyetiyle yazıldı.

Not: Tarih, tebliğ numarası ve mevzuat ifadeleri Nisan 2026 itibarıyla GİB resmi yayınları ve büyük muhasebe yazılımı kaynaklarının güncel kılavuzlarıyla karşılaştırılmıştır. Spesifik bir senaryonuzda mali müşavirinizden teyit alın.

BA-BS neyi yapıyordu, niye kalktı?

BA-BS formları KDV mükelleflerinin bir aylık dönemde 5.000 TL ve üzeri mal/hizmet alımlarını (BA) ve satışlarını (BS) ayrı bir aylık formla GİB'e bildirmesini gerektiriyordu. Amacı: KDV beyanlarındaki tutarlılığı çapraz kontrol etmek, kayıt dışı işlemleri yakalamak.

Ancak 2018'den itibaren e-Fatura ve e-Arşiv yaygınlaştıkça, GİB her faturayı zaten anlık olarak elinde bulundurmaya başladı. BA-BS formu bu durumda fazlalık oldu: mükellef hem faturayı GİB'e elektronik olarak gönderiyordu, hem aynı verileri ay sonu BA-BS formuna elle işliyordu. Tebliğ 565 bu mükerrerliği kaldırdı.

Pratikte ne değişti?

Değişen: Aylık BA-BS bildirim hazırlama, GİB'e yükleme ve mutabakat formlarını karşılıklı imzalatma yükümlülüğü artık yok.

Değişmeyen:

Mutabakat alışkanlığı: yıl sonu (ve genelde her çeyrek) tedarikçi ve müşterilerle açık bakiyeleri karşılaştırma pratiği iş hayatının doğal parçası.
e-Defter, e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye: bunların hiçbiri kaldırılmadı, aksine kapsamı genişledi.
Vergi denetiminde dijital izlenebilirlik: GİB her belgenin sicilini tutuyor; tutarsızlık tespitinde anlık uyarı.
Yıl sonu kapanış kontrolleri: alacak/borç bakiyeleri yıl sonu kapanışında dengelemek bir muhasebe disiplin gereği.

Yeni düzende mutabakatın anlamı

BA-BS olmadan da mutabakat iş yapma pratiği olarak kritik. Sebepleri:

1. Karşılıklı bakiye doğrulaması (cari hesap mutabakatı)

Tedarikçinizin sizin defterinizdeki "ödenecek 1.250.000 ₺" rakamı ile sizin defterinizdeki "borç 1.180.000 ₺" rakamı arasında fark varsa, bu fark gerçektir ve ya bir fatura kayıt hatasından ya da bir ödemenin doğru kaydedilmediğinden gelir. Yıl sonunda bu farkı bulmamak yıllık raporda hata demek.

2. KDV beyan kontrolü

e-Fatura GİB'e otomatik gidiyor olsa bile, kendi tarafınızda kayıtladığınız KDV ile karşı tarafın kayıtladığı KDV'nin eşleştiğini garantilemek istersiniz. Bu mutabakat hala değerli.

3. Vade kontrolü ve tahsilat takibi

Müşterilerinizin "Bu ay 12 fatura ödememiz vardı, hangisini ödedik?" sorusunu çözmek için ay sonu mutabakatı işlevsel.

4. Yıl sonu raporlama disiplini

Yıl sonu mali tablolar (bilanço, gelir tablosu) için bağımsız denetim yapan şirketlerde mutabakat zorunlu adım. Bağımsız denetime tabi olmasanız bile mali müşaviriniz isteyecek.

Yeni düzende ERP'nin rolü

İyi bir ERP, mutabakatı otomatikleştirir:

Aylık olarak her tedarikçi/müşteri için otomatik mutabakat e-postası oluşturur
Bakiyeyi PDF olarak ekler, "doğrula veya itiraz et" bağlantısı içerir
Karşı taraf onayladığında tarihi ve onay yöntemini (e-imza ya da basit onay) kaydeder
İtiraz gelirse farkı analiz eder, hangi belgenin (fatura, ödeme, fatura iptali) iki tarafta da uyumsuz olduğunu gösterir
Yıl sonu için toplu mutabakat raporu çıkarır

İşletmeler için kontrol listesi

Mali müşavirinizle Eylül 2024 öncesi dönemlere ait verilmemiş bildiriminiz kalıp kalmadığını kontrol edin (565 Sıra No'lu Tebliğ yalnız Eylül 2024 ve sonrasını kapsar)
BA-BS form üretimini muhasebe yazılımınızdan devre dışı bırakın (gereksiz iş kalmasın)
Karşılıklı mutabakat şablonunu ERP'nizde otomatik oluşturmaya başlayın (eskiden elle yapıyorsanız)
Yıl sonu mutabakat son tarih planınızı koruyun (genelde 31 Aralık + 30 gün)
Bağımsız denetim varsa, denetçinizle yeni düzende mutabakat kanıt formatlarını önceden konuşun

Sık yapılan 3 hata

1. "BA-BS kalktı, mutabakat da gereksiz" Yanlış. BA-BS resmî yükümlülüktü; mutabakat ticari sağduyu. Ticari pratik devam ediyor.

2. Eski BA-BS dosyalarını silmek Geçmiş yıllara ait BA-BS dosyaları 5 yıl saklanmak zorunda. Sıfırdan kaldırma yapmadan önce arşiv politikası kontrol edilmeli.

3. Mutabakatı yıl sonu beklemek Aylık mutabakat çok daha kolaydır: bir ay önceki farkı çözmek kısa sürer, bir yıllık birikmiş farkları çözmek haftalar alır. Aylık ritim tutmaya devam edin.

Birasyo'nun yaklaşımı

Birasyo ERP'de cari hesap mutabakatı otomatik akış olarak çalışır:

Aylık mutabakat e-postası kişiselleştirilmiş şablon ile gönderilir
E-imza ya da basit onay ile karşı taraf cevap verir
Onaylanmayan farklar denetim kaydına yazılır, finans ekibine bildirilir
Yıl sonu özet raporu mali müşavirinize hazır gelir
565 sayılı tebliğ sonrası akış BA-BS olmadan tek başına işletmenin ihtiyacını karşılar

Demo talep edin ve şirketinizin tedarikçi/müşteri profiline göre mutabakat akışını birlikte kuralım.

Kaynaklar

Bu yazı şu kamuya açık kaynaklara dayanır (Nisan 2026 itibarıyla):

565 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Resmî Gazete, 25 Eylül 2024, sayı 32673)
BA-BS Kalktı mı? 2026 Rehberi
BA/BS Formu 2026 Rehberi

İlgili okumalar:

BA-BS Formları Kalktı, Mutabakat Nasıl Yapılacak?